Nowy lek przeciw wirusowi HIV został zarejestrowany w Unii Europejskiej. ISENTRESS^® (raltegravir) to pierwszy inhibitor integrazy. Lek firmy MSD jest przeznaczony dla chorych na HIV/AIDS,  u których stosowano już inne leki.

WARSZAWA, 3.01.2008 – ISENTRESS^® (raltegravir) został zarejestrowany przez Komisję Europejską do stosowania w połączeniu z innymi lekami antyretrowirusowymi skierowanymi przeciwko HIV-1. Lek może być stosowany u dorosłych pacjentów, u których inne leki antyretrowirusowe nie zahamowały dalszego namnażania się wirusa HIV. Raltegravir to pierwszy lek w nowej klasie inhibitorów integrazy, który działa na enzym integrazy, niezbędny do replikacji wirusa HIV.[1]

Decyzja Komisji jest oparta o dane dotyczące skuteczności i bezpieczeństwa leku, będące wynikami dwóch podwójnie ślepych badań klinicznych kontrolowanych placebo, podczas których przez 24 tygodnie obserwowano pacjentów, u których stosowano już inne leki. W badaniach tych raltegravir, w połączeniu ze zoptymalizowaną terapią podstawową (OBT) doprowadził do znaczącej redukcji liczby kopii RNA wirusa HIV (p<0.001) i znaczącego wzrostu liczby komórek CD4 (p<0.001). Trwają badania nad skutecznością i bezpieczeństwem reltgraviru u nieleczonych wcześniej dorosłych i dzieci z wirusem HIV.

 “Raltegravir jest nowym, ważnym krokiem w leczeniu HIV/AIDS, ponieważ jest pierwszym w klasie lekiem atakującym wirusa w zupełnie inny sposób niż dotychcas stosowane substancje” - mówi wiceprezes Merck & Co., Inc.,Ken Frazier.

“Rejestracja raltegraviru jest kolejnym kamieniem milowym, pokazującym zaangażowanie, z jakim firma MSD walczy z HIV/AIDS poprzez prowadzenie badań nad przełomowymi lekami, rozwojem modelu biznesowego pozwalającego na dostarczanie leków jak największej liczbie pacjentów oraz uczestnictwo w programach partnerskich pomagających w rozwiązywaniu problemów zdrowotnych na całym świecie" – mówi dyrektor do spraw polityki zdrowotnej MSD Polska Maciej Gajewski.

Mimo dostępności wielu leków przeciw HIV/AIDS pandemia tej choroby trwa. Według danych Europejskiego Centrum Monitoringu Epidemiologicznego HIV i AIDS w Unii Europejskiej stwierdzono blisko

250 000 przypadków zarażenia wirusem HIV od 2002 roku.[2] Dodatkowo w licznych międzynarodowych badaniach klinicznych z udziałem pacjentów leczonych na HIV/AIDS stwierdzono oporność wirusa na dostępne leki przeciwwirusowe. Mogą one sugerować, że oporność na co najmniej jedną klasę leków antyretrowirusowych wykazuje do 76 procent pacjentów.[3]^,[4]  Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) uznała lekooporność wirusa HIV za rosnące zagrożenie dla zdrowia publicznego. Wraz z Międzynarodowym Stowarzyszeniem AIDS stworzyła program obserwacji lekooporności HIV (Global HIV Drug Resistance Surveillance Network), aby wychwycić procesy zachodzące w krajach rozwijających się i rozwiniętych.[5]

“Pacjenci, którzy już od jakiegoś czasu przyjmują leki przeciw HIV mają ograniczoną liczbę terapii, które są dobrze tolerowane, a jednocześnie zmniejszają liczbę kopii wirusa przy jednoczesnym zwiększeniu liczby komórek CD4” – mówi profesor Jürgen Rockstroh, szef kliniki HIV przy Uniwersytecie w Bonn. “Rejestracja raltegraviru w Unii europejskiej to znaczące osiągnięcie naukowe, ale przede wszystkim bardzo oczekiwana zmiana w leczeniu HIV/AIDS.”

Redukcja kopii wirusa i wzrost liczby komórek CD4

Raltegravir jest badany w dwóch wieloośrodkowych, podwójnie ślepych, randomizowanych badaniach klinicznych kontrolowanych placebo (BENCHMRK-1 i BENCHMRK-2). Bierze w nich udział 699 dorosłych pacjentów leczonych już wcześniej, u których stwierdzono lekooporność na przynajmniej jeden z leków antyretrowirusowych w którejś z trzech dotychczasowych klas: inhibitorów proteazy (PI), oraz nukleozydowych (NRTI) i nienukleozydowych inhibitorów odwrotnej transkryptazy (NNRTI).

Raltegravir 400 mg podawany dwa razy dziennie w połączeniu ze zoptymalizowaną terapią podstawową (OBT) był znacząco (p<0.001) bardziej skuteczny zarówno w redukcji liczby kopii RNA wirusa HIV jak i znaczącym wzroście liczby komórek CD4 niż OBT wraz z placebo. Skuteczność oceniano na podstawie wyników badań 699 pacjentów obserwowanych przez 24 tygodnie lub krócej. 

Badania pokazały, że po 24 tygodniach leczenia 75 procent pacjentów (347 z 462) otrzymujących raltegravir w połączeniu z OBT osiągnęło redukcję liczby kopi RNA wirusa HIV poniżej poziomu 400/ml, w porównaniu z 40 procentami pacjentów (95 z 237) otrzymujących placebo plus OBT. Dodatkowo, po 24 tygodniach leczenia, osiągnęło redukcję liczby kopi RNA wirusa HIV RNA poniżej poziomu 50/ml,  w porównaniu do 34 procent pacjentów (80 z 237) otrzymujących placebo plus OBT. Po 24 tygodniach leczenia wzrost liczby komórek CD4 wyniósł odpowiednio 84 i 37 komórek/mm³.

Raltegravir jest podawany w postaci tabletek 400 mg dwa razy dziennie. Nie wymaga dodawania ritonaviru.  W fazie II i III badań klinicznych działania niepożądane były porównywalne z placebo. Najczęściej raportowane skutki uboczne to biegunka, mdłości, zmęczenie, bóle głowy oraz świąd. 1

Raltegravir

ISENTRESS to lek antyretrowirusowy należący do nowej klasy terapeutycznej, tak zwanych inhibitorów integrazy.^,1  Blokują one możliwość włączenia DNA wirusa HIV do ludzkiego DNA. Integraza jest jednym z trzech enzymów umożliwiających namnażanie się wirusa HIV – pozostałymi są proteaza i odwrotna transkryptaza.[6] Do tej pory dostępne były jedynie dwa rodzaje leków spowalniających rozwój AIDS poprzez zmniejszenie replikacji wirusa. To  inhibitory proteazy (PI), oraz inhibitory odwrotnej transkryptazy nukleozydowe (NRTI) i nienukleozydowe (NNRTI). Raltegravir jest jedynym zarejestrowanym inhibitorem integrazy. 1^,[7]                                                     

Wcześniej lek został zarejestrowany w USA, Kanadzie i Meksyku. 

Historia badań nad lekami przeciw HIV/AIDS w MSD

MSD od lat pracuje nad innowacyjnymi lekami, które pozwalają na leczenie chorób zakaźnych – w tym HIV/AIDS. Pierwsze badania nad lekami przeciw HIV/AIDS firma MSD rozpoczęła ponad 20 lat temu i kontynuje je do dziś. Badania nad inhibitorem integrazy rozpoczęły się w 1993 i MSD po raz pierwszy zademonstrowało blokadę integrazy HIV in vitro i in vivo.   

Oprócz raltegraviru MSD wprowadziło na rynek takie leki przeciw HIV/AIDS jak CRIXIVAN^O (siarczan indynawiru) w klasie  PI oraz STOCRIN^O -  inhibitor odwrotnej transkryptazy (NNRTI). Cały czas trwają badania nad kolejnymi opcjami terapeutycznymi.

HIV/AIDS na świecie

Ocenia się, że na świecie żyją 33 milliony ludzi z HIV/AIDS a ponad 2.5 milliona nowych infekcji miało miejsce tylko w 2007 roku.[8]  AIDS jest jedną z najczęstszych przyczyn śmierci wywołanych przez choroby zakaźne, w ostatnim roku powodując ponad dwa miliony zgonów na świecie.8^,[9]

Referencje: